1995 ABD yapımı
Tür : Gizem, Macera, Polisiye, Suç
Yönetmen : Bryan Singer
Oyuncular: Kevin Spacey, Benicio Del Toro, Gabriel Byrne, Stephen Baldwin, Chazz Palminteri, Pete Postlethwaite, Kevin Pollak
Senaryo : Christopher McQuarrie
Görüntü Yönetmeni : Newton Thomas Sigel
Yapımcı : Bryan Singer, Art Horan, Michael McDonnell, Hans Brockmann, François Duplat
1995 yapımı Bryan Singer filmi “The Usual Suspects” 90 lı yılların en önemli filmlerinden biridir. Yönetmenin 2. filmi olan “The Usual Suspects” modern bir “film noir” dir.
Senaryosu adım adım müthiş finale doğru giden film sinema tarihinde sürpriz finaller içerisinde en ayrıcalıklı yerlerden birine sahiptir. Kurgunun da hikayeye çok iyi hizmet ettiği yapım Verbal Kint ile Ajan David Kujan arasındaki çok iyi yazılmış diyaloglarla da dikkat çeker.
Kevin Spacey’nin unutulmaz Verbal Kint performansı filmi baştan sona götürür. Diğer rollerde de iyi karakter oyuncularından Gabriel Byrne ve yıldızı o dönemlerde parlayan Benicio Del Toro yer alır.
Film Verbal Kint’in (Kevin Spacey) gözünden anlatılır. Dean Keaton (Gabriel Byrne), Todd Hockney (Kevin Pollack), Fred Fenster(Benicio Del Toro), Michael McManus(Stephen Baldwin) ve Verbal Kint bir hücrede biraraya gelirler. Hepsi yaptıkları işlerin uzmanı olan bu kişiler vakit kaybetmeden bir soygun planlarlar fakat daha sonra çaldıkları şeylerin Keiser Söze’ye ait olduğunu öğrenirler. Söze çok nam salmış bir kişidir. Daha sonra bu yaptıklarına karşılık Söze’nin avukatı Kobayashi tarafından kendilerine bildirilen bir işi üstlenmek zorunda kalırlar. Bu işin sonunda bir gemide çıkan yangında 27 ceset ve 91 milyon dolarlık uyuşturucu parası ortaya çıkar. Polisin sorguya aldığı Kint, bu gemide çıkan yangın ve kıyım ile ilgili olarak tanıklık yapacak ağır yaralı bir Macar ile hayatta kalan iki kişiden biridir. Yangından tanınmaz bir halde olan Macar’ın hastanede ifadesini alan Jack Baer ile Kint’in ifadesini alan Ajan Kujan olayla ilgili olarak görevlendirilen iki kişidir. Macar çok korkmuştur ve Keiser Söze diye birisininden bahseder ve katliamı onun yaptığını anlatır. Bu arada polis de robot çizim yapmaya çalışmaktadır. Verbal dokunulmazlık isteyerek savcıya ifade vermeyi kabul etmiştir. Fakat Ajan Kujan olayı burada bırakmak istememektedir ve Kint’i bir odaya sokup kendisini olayla ilgili olarak aydınlatmasını ister. Senaryo ve kurgu burada devreye girer. Filmin bütün esprisi Ajan Kujan ile Kint arasında geçen diyaloglardadır. Diyalogların önemli bir kısmı Keizer Söze ile ilgilidir. Bu kısımda flashbacklere yer verilir. Fakat daha önceden izlediğimiz kısımlar bu defa farklı kamera açılarından izleyiciye sunulur. Aynı zamanda sakat olan Kint, aptal ve yardıma muhtaç imajını çizerek yazdığı öyküyü ajana anlatır. Kint o kadar soğukkanlı ve rolünü o kadar iyi çalışmıştır ki anlattıktan sonra kapıdan elini kolunu sallayarak çıkar. Elinde kahve fincanı ile bürodaki panoda yazılı haberlere göz geçiren Ajan Kujan, Kint’in anlattıklarının bir kısmını karşısında görünce elindeki fincanı yere düşürür. Kırılan fincanın markası ”Kobayashi”dir. Bu Kint’in Söze’nin avukatı dediği kişidir. Tam bu sırada Macar’ın verdiği ifadeyle çizilen robot resim faks makinasından çıkmaya başlar. Paralel kurguda Kint’i yolda topallayarak yürürken izleriz. Söze’nin robot resmi tam olarak belirince yönetmen diyaloğa gerek duymadan Kint’in yürüyüşünün normal hale gelişini ayaklarına zoom yaparak izleyiciye aktarır. Diyalogsuz bir şekilde ajanın aldatıldığını anlaması ve izleyiciye Kint’in o olduğunun ayaklarına zoom yapılarak izleyiciye aktarılması filmin en önemli sahnesidir belki.
Christopher McQuarrie’nin yazdığı bu olağanüstü senaryo en iyi orjinal senaryo oscarını alır. Spacey de en iyi yardımcı erkek oyuncu ödülüne layık görülür.
Filmin en önemli özelliklerinden biri suçlunun ve kötünün tarafında yer almasıdır. Film aslında baştan sona Kint’in zekasına yapılan bir övgüdür ve bu zeka nedeniyle seyirci suçlunun tarafında yer alır. Suçlu olacaksa böylesi olsun izlenimi vardır izleyici de. Neticede müthiş bir plan sonucu Kint özgürlüğü haketmiştir seyircinin gözünde.
Jenerasyonunun en önemli filmleri arasına giren ve Bryan Singer’ın daha sonradan X Men ve Superman gibi dev prodüksiyonlarda yeralmasını sağlayan ”The Usual Suspects” modern klasikler arasında yerini gün geçtikçe daha da sağlamlaştıracağa benziyor…
